INSTYTUT FILOLOGII SŁOWIAŃSKIEJ
 
 

Studia niestacjonarne II stopnia
Kulturoznawstwo: Kultura i języki Słowian

 
   
 
  Strona główna

Kultura w świecie języka

wykładowca: dr Maciej Czerwiński
język wykładowy: polski
rok: IV(I) i V (II, jako wykład monograficzny), semestr I , r. akad. 2007/2008

Celem kursu jest wprowadzenie do fenomenu języka jako elementu kultury i jego miejsca w procesach kulturotwórczych. Przedstawione zostaną zarówno tendencje izolacjonistyczne refleksji nad językiem, jaki i różne koncepcje teoretyczno-metodologiczne, które wskazywały konieczność integracji nauki o języku z innymi dziedzinami działalności człowieka.

Pojęcia

  • koncepcja semiotyczna (semiologiczna): teorie znaku;
  • wyjaśnienie podstawowych pojęć: znak, język (langue – parole), komunikacja, wspólnota językowa (konstytucja wspólnoty), grupa społeczna, więzi, język jako symbol, wspólnota dyskursu i wspólnota językowa, dyskurs i ideologia.

Między naukami ścisłymi i przyrodniczymi a naukami humanistycznymi

rozwój myśli o języku, zwłaszcza od XIX wieku (Herder, Humboldt, młodogramatycy i pierwsze gramatyki historyczne) do połowy XX wieku (strukturalizm i jego odcienie)

Język – przewodnik po kulturze (E. Sapir) i język jako konstruktor kultury

wcześniejsze koncepcje języka w świetle antropologii i socjologii: Bronisław Malinowski, Edward Sapir i Benjamin Whorf (hipoteza), Claude Levi-Strauss, Ernst Cassirer.

Językowy obraz świata – słowo jako akt poznania symbolicznego

nowsze koncepcje języka w kontekście wobec dogmatu „lingwistyki tekstu” (pragmalingistyka, lingwistyka tekstu, socjolingwistyka)

Język i interpretacja

  • klasyczne ujęcia hermeneutyczne (Gadamer, Ricoeur);
  • analiza dyskursu i kształtowanie wspólnot dyskursu to jest wspólnot interpretacyjnych. Społeczna heteroglosja;
  • kognitywizm – psychologiczna i poznawcza rola języka (akt nazywania jako interpretacja; konceptualizacja elementów świata pozajęzykowego;

Język i kodyfikacja kultury

  • język jako narzędzie kodyfikacji, czyli o symbolice kolektywnej;
  • język jako topos kultury;
  • nowsze koncepcje semiologiczne: mit jako znak (R. Barthes).

Język i władza

  • nowomowa jako sposób kontroli społeczeństwa;
  • bardziej wyrafinowane metody sprawowania władzy symbolicznej (koncepcje P. Bourdieu, M. Foucaulta).

Język i historia

Historia jako narracja i jako fabuła: Opowiadanie jako najbardziej naturalny opis świata. Historia jako opowiadanie: narratywistyczna koncepcja modelu historiograficznego

Język i literatura piękna

Język jako tworzywo literatury, poetyka, mimesis, świat przedstawiony, semiotyczny wymiar dzieła literackiego.

 

  Dyrekcja
  Sekretariat
  Biblioteka
  Pracownicy naukowi
  Katedry
  Studia
  Program studiów
  Harmonogram
  Regulamin studiów
  Kalendarz studencki
  Koło naukowe
  Aktualności/Ogłoszenia