Pracownicy
- Prof. dr hab. Ireneusz Bobrowski
- Prof. dr hab. Wojciech Smoczyński
- dr hab. Jadwiga Waniakowa
- dr Dorota Kiebzak-Mandera
- dr Krzysztof Korżyk
Prof. dr hab. Ireneusz Bobrowski
Prof. dr hab. Ireneusz Bobrowski urodził się 19 XI 1954 w Warszawie. Studia polonistyczne ukończył na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, studiował też językoznawstwo ogólne w Nijmegen (Holandia). Po studiach (w roku 1978) rozpoczął pracę w Instytucie Języka Polskiego PAN w Krakowie, w którym się doktoryzował w roku 1982 (promotorem był prof. Marian Kucała) i habilitował w roku 1989. Od sześciu lat zatrudniony na UJ na stanowisku profesora zwyczajnego.
Wydał m. in. Cechy subkategoryzacyjne polskich czasowników przechodnich (1985), Gramatyka generatywno-transformacyjna a uogólniona gramatyka struktur frazowych (1988), Językoznawstwo racjonalne (1993), Gramatyka opisowa języka polskiego. Zarys modelu generatywno-transformacyjnego (t. I, Struktury wyjściowe: 1995, t. II Od struktur wyjściowych do tekstu: 1998), Zaproszenie do językoznawstwa (1998), Składniowy model polszczyzny (2005).
Pole jego dociekań naukowych to teoria języka i metodologia językoznawstwa, jak i zastosowanie nowszych modeli teoretycznych do opisu języka polskiego. Założenia swojego paradygmatu językoznawczego najpełniej przedstawił w wydanej w 1993 roku książce Językoznawstwo racjonalne. Z zagadnień teorii językoznawczej i metodologii opisów gramatycznych, która była podstawą wniosku o tytuł naukowy profesora nauk humanistycznych w zakresie językoznawstwa. Wychodzi w niej od falsyfikacjonistycznej koncepcji nauki zaproponowanej przez Karla Poppera. W ramach tej koncepcji definiuje językoznawstwo jako zbiór sądów hipotetycznych na temat języka i wyznacza granicę, poza którą racjonalna lingwistyka nie powinna wychodzić. Formułuje przy tym oryginalną hierarchię kryteriów metalingwistycznych, których celem jest wartościowanie poszczególnych modeli teoretycznych.
Koncepcja teoretyczna prof. Ireneusza Bobrowskiego, aczkolwiek bliska teorii generatywnej, programowo zrywa z wszelkiego rodzaju pozalingwistycznymi "implikacjami" generatywizmu. Nie godzi się on przy tym na rezygnację z odrębności lingwistyki. Nie przeszkadza to wszakże (a wręcz pomaga) w poszukiwaniu relacji pomiędzy lingwistyką a teorią komunikacji. Problemowi temu poświęca ostatnio najwięcej uwagi.
W swoich opracowaniach składniowych nawiązuje wszakże prof. Ireneusz Bobrowski bezpośrednio do modeli generatywnych. Najpełniej model gramatyczny języka polskiego przedstawił w dwutomowej Gramatyce opisowej... Wizja składni, która tam została wyłożona, jest propozycją alternatywną zarówno do tzw. składni tradycyjnej, jak i do składni semantycznej i dystrybucyjnej. Na początku budowania modelu formalnego wychodzi nie od kategorii ogólnych, ale od tych, które zaproponował Roman Laskowski w tzw. "Żółtej gramatyce". Są to bowiem kategorie wynikłe z analizy dystrybucyjnej tekstów języka polskiego.
Prof. dr hab. Wojciech Smoczyński
Data urodzenia: 12.03.1945
Miejsce urodzenia: Głowno k. Łowicza
specjalista językoznawstwa historyczno-porównawczego w zakresie bałtystyki, slawistyki i porównawczej gramatyki indoeuropejskiej
Wykształcenie
1962-1967 studiował filologię słowiańską w Uniwersytecie Warszawskim (Zdzisław Stieber) oraz języki litewski i gocki (Tamara Buch)
1967-1970 podyplomowe studium językoznawstwa ogólnego i indoeuropejskiego w Uniwersytecie Jagiellońskim (Jerzy Kuryłowicz, Jan Safarewicz, Adam Heinz, Tadeusz Pobożniak)
1977 doktorat na Uniwersytecie Jagiellońskim
1986 habilitacja na Uniwersytecie Jagiellońskim
2000 tytuł profesorski
2002 profesor zwyczajny
Zajmowane stanowiska
1969-1977 asystent, st. asystent w KJOiIE UJ
1977-1978 wykładowca
1978-1989 adiunkt
1989 docent
1988-1989 wykładowca lituanistyki na UW
1990-1994 kierownik Katedry Filologii Bałtyckiej na UW; profesor UW (przeniósł się na własną prośbę)
od 1992 ponownie zatrudniony w UJ w 1992 jako profesor UJ
od 1996 kierownik Zakładu Indoeuropeistyki KJOiIE UJ
Staże zagraniczne
1974 Oslo (Christian S. Stang)
1983-1985 Wiedeń (Mayrhofer); stypendium Fundacji Lanckorońskich
1989-1990 Getynga (W.P. Schmid); stypendium Fundacji Humboldtów
Dorobek naukowy
Autor ok. dwustu artykułów, pięciu monografii (Studia bałto-słowiańskie I, Untersuchungen zum deutschen Lehngut im Altpreuussischen, Hiat laryngalny w językach bałto-słowiańskich, Lexikon der altpreussischen Verben, Laringalu teorija ir lietuviu kalba, a także dwu zbiorów artykułów Język litewski w perspektywie porównawczej i Studia bałto-słowiańskie II. W przygotowaniu Słownik etymologiczny języka litewskiego.
Założyciel i redaktor czasopisma "Linguistica Baltica" (dotąd 10 tomów).
Członek z wyboru: Towarzystwa Naukowe Warszawskiego (od 2005), Sodalizio Glottologico Milanese (od 1986) oraz Komisji Etymologicznej Międzynarodowego Zjazdu Slawistów (od 2000).
dr hab. Jadwiga Waniakowa
Jadwiga Waniakowa, urodzona w roku 1964 w Stalowej Woli, w latach 1983-1988 studiowała filologię polską na Uniwersytecie Jagiellońskim (od drugiego roku indywidualny tok studiów pod opieką prof. dr hab. Zofii Kurzowej; w obrębie studiów dodatkowe zajęcia z językoznawstwa i języków obcych).
Od roku 1988 jest zatrudniona w Instytucie Języka Polskiego PAN.
W 1997 r. obroniła dysertację doktorską pt. Nazwy dni tygodnia w językach indoeuropejskich, napisaną pod kierunkiem prof. Wojciecha Smoczyńskiego na Wydziale Filologicznym UJ. Od roku 2002 bierze udział w pracach Atlasu Linguarum Europae (ALE). Od roku 2003 jest sekretarzem Rady Naukowej Instytutu Języka Polskiego PAN.
W listopadzie 2003 r. zaliczyła kolokwium habilitacyjne na podstawie monografii pt. Polska naukowa terminologia astronomiczna w Instytucie Języka Polskiego PAN (zatwierdzenie stopnia dra hab. w r. 2004). Od października 2004 r. jest zatrudniona w Katedrze Językoznawstwa Ogólnego i Indoeuropejskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego, zaś od 2005 r. jest kierownikiem Pracowni Geografii Lingwistycznej w Instytucie Języka Polskiego PAN i przewodniczącą Komisji Polskiej Ogólnosłowiańskiego atlasu językowego (OLA).
dr Dorota Kiebzak-Mandera
adiunkt w Katedrze Językoznawstwa Ogólnego i Indoeuropejskiego, UJ
Data urodzenia: 15.08.1969 r.
Miejsce urodzenia: Tychy, woj. śląskie
Języki: biegle: angielski, rosyjski, niezbyt płynnie: niemiecki
Wykształcenie
1993-1999 studia doktoranckie w Katedrze Językoznawstwa Ogólnego i Indoeuropejskiego UJ. Praca doktorska Kształtowanie się systemu werbalnego u dzieci rosyjskojęzycznych: analiza porównawcza została napisana pod kierunkiem doc. dr hab. Magdaleny Smoczyńskiej i obroniona 20.01.2000 r.
1988-1993 studia magisterskie w Instytucie Filologii Rosyjskiej UJ. Tytuł pracy magisterskiej Sistema glagol'nyx kategorij u rebjonka v vozraste dva s polovinoj goda. Promotorką pracy była doc. dr hab. Magdalena Smoczyńska.
Zainteresowania naukowe
- psycholingwistyka rozwojowa i ogólna
- językoznawstwo ogólne i słowiańskie
- pragmatyka językowa
Praca i współpraca naukowa
Autorka 5 publikacji naukowych (dwie kolejne w przygotowaniu) oraz 15 wystąpień na międzynarodowych konferencjach. Ponadto dwukrotnie wygłosiła odczyty podczas posiedzeń Komisji Rozwoju i Zaburzeń Mowy Komitetu Językoznawstwa PAN.
Członkini Komisji Rozwoju i Zaburzeń Mowy Komitetu Językoznawstwa PAN (od 2003) oraz International Association for the Study of Child Language (od 1996).
Uczestniczka dwóch międzynarodowych projektów badawczych i kilku polskich. Indywidualnie współpracowała z psycholingwistami z Holandii, Litwy i Rosji.
Stypendystka programu CEEPUS oraz Fundacji Nauki Polskiej.
dr Krzysztof Korżyk
Adiunkt w Katedrze Językoznawstwa Ogólnego i Indoeuropejskiego UJ, uzyskał stopień magistra filologii polskiej w Uniwersytecie Śląskim w 1986 roku, przedstawiając pracę Człowiek, język i rzeczywistość w grotesce Stefana Themersona. Stopień doktora nauk humanistycznych w zakresie językoznawstwa otrzymał w UJ w 1996 roku, broniąc, summa cum laude, rozprawy Znaczenie, modele i reprezentacje. Metodologiczne problemy semantyki kognitywnej. Z UJ związany od 1989 roku, początkowo jako stypendysta Studium Doktoranckiego przy Wydziale Filologicznym, a następnie jako asystent (1992) i adiunkt (1996) w KJOiI. Dotychczas opublikował 27 opracowań naukowych (na druk oczekują kolejne cztery), w tym 15 artykułów (4 z nich w jęz. ang.), 7 przekładów z jęz. ang. i czeskiego, oraz 5 innych tekstów naukowych. Wygłosił referaty na 5 międzynarodowych konferencjach naukowych w Polsce (1993), w Kanadzie (1995), w Niemczech (2000, 2001) i na Węgrzech (2001) oraz uczestniczył w dyskusjach naukowych podczas 9 międzynarodowych "szkół letnich", warsztatów i seminariów z zakresu językoznawstwa, filozofii i nauk kognitywnych odbywających się w Bułgarii (1998, 1999, 2000), w Czechach (2001), w Holandii (2002), na Węgrzech (2002) i we Włoszech (1999, 2000). Wyjazdy te finansowane były z grantów i stypendiów międzynarodowych instytucji naukowych. Odbył dwa siedmiomiesięczne staże naukowe połączone z pracą badawczą - w 1992 w Katedrze Lingwistyki Formalnej Uniwersytetu Warszawskiego oraz w 1995 w Département de langues et linguistique, Université Laval, Québec, Kanada. W latach 1999-2003 był kierownikiem jednoosobowego projektu badawczego "Przyszłość" jako językowa kategoria poznawcza. (Semantyka - pragmatyka - relewancja komunikacyjna) finansowanego z grantu KBN. Wyniki badań projektu zostaną opublikowane w będącej na ukończeniu rozprawie habilitacyjnej poświęconej problemom językowej konceptualizacji zjawisk temporalnych. W latach 2002-2003, korzystając z grantu z Central European University w Budapeszcie, dr Korżyk przygotował i poprowadził w UJ interdyscyplinarny kurs The Semantics and Pragmatics of Discourse dla studentów starszych lat wydziałów humanistycznych wznawiany odtąd co 2 lata. Zajęcia dra Korżyka na różnych wydziałach UJ obejmują wykłady i konwersatoria z logiki i semiotyki, metodologii badań językoznawczych, kognitywistyki i filozofii języka, semantyki, pragmatyki i analizy dyskursu oraz językoznawstwa ogólnego i etnolingwistyki. W latach 1997-2001 był dr Korżyk sekretarzem Biuletynu Polskiego Towarzystwa Językoznawczego, publikując tamże, w związku z ową funkcją, 3 obszerne, kilkudziesięciostronicowe opracowania bibliograficzne. Jest członkiem International Pragmatic Association, International Association for the Integrational Study of Language and Communication, International Lexical-Functional Grammar Association, The Cognitive Technology Society, Special Interest Group on Computational Semantics (SIGSEM) oraz Polskiego Towarzystwa Językoznawstwa Kognitywnego. W 1999 otrzymał nagrodę zbiorową Rektora UJ za publikacje w tomie pod red. A. Awdiejewa Gramatyka komunikacyjna, PWN, Kraków -Warszawa 1999.